دوگنبدان کوخرد

بارگاه یا آرامگاه علمای کوخرد یا "دوگنبدان کوخرد " از مکانهای زیارتی در دهستان کوخرد واقع در بخش کوخرد درشهرستان بستک در غرب استان هرمزگان و یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این بنای تاریخی در سمت جنوب جاده بستک به بندر لنگه واقع است ، این آرامگاه در میان گورستان دهستان کوخرد و در ۱۰۰۰ متری غرب دهستان فعلى کوخرد واقع شدهاست. محل آن ۳۰۰ متر از محله تازهبنیاد " دهنو کوخرد " (شهرك زيارت) فاصله دارد و در جنوب "گود میان ده" قرار دارد. در لهجه محلی به آرامگاه، «زیارت» گفته میشود.

مجموعهٔ دو گنبدان کوخرد وثبت آثار ملی :ـ

این بنای تاریخی موصوف به "« دو گنبدان كوخرد»" یکی از شاهکارهای بنائی و از مشهورترین معماران بزرگ شهرستان بستک، بنام "«حاج محمد شریف کاظم معمار»" ساخته شدهاست. این بنای تاریخی و مذهبی چند سال پیش از جانب دولت به عنوان یکی از آثار ملی توسط سازمان میراث فرهنگی کشور با نام «مجموعهٔ دو گنبدان كوخرد» به ثبت رسیدهاست. بنای این آثار برجسته وتاریخی بین سالهای ۱۱۴۹ تا ۱۱۵۱ هu200d.ق ساخته شدهاست. مجموعهٔ دو گنبدان کوخرد در ۲۷ بهمن ۱۳۸۲ خورشیدی به ثبت رسیدهاست. بنای دوگنبدان آرامگاه سه تن از بزرگان و مشاهیر کوخرد، "حاج شیخ عبدالرحمان بزرگ"، "قاضی حاج ملا اسماعیل" و " حاج ملا عبدالواحد" است. این بزرگان که در دورهٔ خود به "علم" و " فقه" و "حدیث" و دانایی شهرت فراوان داشتهاند. این اثر زیبا و دیدنی در ابتدای ورودی مرکز بخش کوخرد از مسیر بستک به کوخرد و در غرب کوخرد قرار دارد. این اثر فرهنگی مربوط به چند صد سال قبل و به سبک و شیوه معماری هندی ساخته شدهاست که چندین بار توسط خیرین و انجمن میراث فرهنگی کوخرد بازسازی شدهاست. ^{بناي زيباي} دوگنبدان کوخرد به دوره افشاریه بر مي گردد.

آرچين :ـ

دوگنبدان کوخرد از طرف " يونسكو" مورد توجه قرار گرفته و علت آن نیز خراب شدن یکی از ابنیههای تاریخی مذهبی در "كشور عراق" بوده که میخواستند مرمت اش کنند و مختصات مهندسی و معماری آن را از "شوش دانیال" و " دو گنبدان کوخرد" میگیرند؛ که به وسیلهٔ مطالبی که در سایت ویکیپدیا كه توسط (محمد محمديان كوخردي) گذاشته شده یود با آن آشنا شده بودند و تأیید کردهاند که معماری دوگنبدان در جنوب ایران (کوخرد) منحصر به فرد است. حتی این اثر قابلیت ثبت جهانی نیز دارد.

ارچین به پنبدهای مخروطی (مطبق و پله پله) ولانه زنبوری مثل گنبد آرامگاه (دو گنبدان کوخرد) گفته میشود.

آرامگاه شیخ عبدالرحمان :ـ

وی از دینشناسان شناختهشده بود. آموزههای دینی و طریقت را از برادر بزرگ خود "شیخ عبدالقادر" آموخت و در مدرسه شیخ مدرس بود، مدتی در "مکه" ادامه تحصیل کرد و در آنجا از علمای برجسته و تراز اول شناخته شد. بعدها در "کوخرد" مدرسهای بنا کرد و به کودکان "علوم شرعی" درس میداد. وی از حاصل کشاورزی از کاریزهایی که خودش احداث کرده بود زندگیاش را میگذراند و چندی پس از در گذشت شیخ عبدالقادر مردم را راهنمایی دینی میکرد. وی در سال ( ۱۱۴۹ هu200dجري قمري) در کوخرد فوت کرد.

آرامگاه شیخ اسماعیل :ـ

وی فرزند شیخ حسن برادر شیخ عبدالرحمان بزرگ بود. مرد پارسایی بود و از طرف عمویش کار قضاوت "کوخرد" و " هرنگ" و" لمزان" و "انجیره " و " دژگان" را برعهده داشت. بیشتر عمر خود را در کارهای کشاورزی و غرس درختان نخل صرف میکرد و دام زیاد داشت. به دامداری اشتیاق بسیاری داشت. او در ( ۱۱۵۳ هu200dجري قمري) در "کوخرد" فوت کرد و در بقعه ای جنب بارگاه عمویش شیخ عبدالرحمان بزرگ در محوطهای به خاک سپرده شد. "آرامگاه سید مظفر سید منصور" در محوطهای جداگانه قرار دارد.

آرامگاه شیخ عبدالواحد :ـ

فرزند حاج ملا اسماعیل معروف بود به "(حاجی ملا عبدالواحد آخوند)"، یکی از علما و قاضیان معروف این بخش بود. فوت او در روستای هرنگ رخ داد و در بقعه "کوخرد" جنب گور پدرش به خاک سپرده شد. آرامگاه شیخ عبدالرحمان بزرگ و آرامگاه حاج ملا اسماعیل و آرامگاه حاج ملا عبدالواحد در یک محوطه قرار دارد.

منبع:

*محمدیان، کوخردى، محمد، “ كتاب:(به یاد کوخرد) “، ( ج1 و 2 ) چاپ اول، دبی: سال انتشار " ۲۰۰۳ " میلادی.

# ويكي پديا

# محمد محمديان

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

*پژوهش و تحقيق استاد:محمدمحمدیان کوخردی

دوگنبدان کوخرد از طرف یونسکو مورد توجه قرار گرفته

دوگنبدان کوخرد در معرض خطر ویرانی

دوگنبدان کوخرد

كـــوخـــرد