شهر باستاني سيبه كوخرد

♣ شهر باستاني سيبه كوخرد♣

شهرسیبه (كوخرد) یکی از شهرهای باستانی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ايران واقع واقع شدهاست.

این شهر تاریخی ساساني در مركز بخش كوخرد واقع مي باشد. بخشی از این شهر تاریخی در حال حاضر زیر دهستان کنونی (كوخرد) مدفون است و روی بخش دیگری از آن گورستان اين دهستان قرار گرفته است. باستانشناسان از آن به عنوان شهر فراموش شده ساسانيان یاد میکنند، وسعت شهر باستانی سيبه از جانب باستانشناسان به ۴۰ هکتار تخمین شده است.

محدوده شهر سیبه :ـ

محدوده شهر سیبه از شمال: رشته كوه ناخ، از جنوب بند آماج و رودخانه مهران، از مغرب صحراي خلوص و جناح، واز سمت مشرق به آسو و مهران منتهی میشدهاست.

سرزمین زرتشتیان :ـ

سرزمین كوخرد که در زمان زرتشتي (گبرها) بنام «شهرسیبه» معروف بودهاست بیش از پنج هزار سال قبل از اسلام تاریخ دارد و سرزمینی آباد و پر رونق بودهاست. سرزمینی که مسکن قومی بزرگ مانند قوم (سيبه) بودهاست بی شک آنقدر بزرگ وانبوه وپرجمعیت بوده که نه تنها مردم دردامنه ارتفاعات کوهستانی و دشتهای معتدل شمالی و جنوبی آن زندگی میکردهاند، بلکه جبر طبیعت و مقتضیات جغرافیائی آنهارا به نقات مختلف و اطراف «شهرسیبه» پراکندهساخته ودر کوه ودشت وبیابان و دره وصحرا وبر فراز کوههای بلند زندگانی مینمودهاند. روایت است که مردم "شهرسیبه" گبر ، زرتشتي،و ارمني، بودهاند. البته آثار زیادی از آنها تا به حال برجای ماندهاست. در زیر ده جنوب دهستان فعلی کوخرد یک درخت كُور بزرگ وجود دارد که به

"کُوِر ارمنی" پیش مردم کوخرد معروف است. سرزمین بزرگ سیبه (کوخرد) از دیر باز دارای مجد وعظمت خاصی بوده و به سبب تاریخ پر از حوادث و پرغوغا که از روزگار باستان یعنی از زمان قبل از اسلام آغاز میشود. «شهرسیبه» از این کشمکشها وغوغاها وآمد رفتها و وقایع وحوادث تاریخ برکنار نماندهاست، روزگاری بس آباد و درخشان وروزگاری ویرانه ونابسامان داشتهاست.سرزمین سیبه در روزگار قدیم بسیار بزرگ وپهناور وآباد بوده است، تا آنجا که گفتهاند "سيبه" مركز حكومت بودهاست وحاکم سیبه از هشتاد روستای توابع خود باج وخراج میگرفتند. روستاهای آباد وپرجمعیت ودهقانهای کار آمد وقانع وپرکار و یکتاپرست، صداقت وصفای باطن، درستی وپاکی مردم "سيبه قديم" زبانزد اقوام مجاور بوده وداستانهای دلانگیز از بزرگواری مردم شهر تاریخی سیبه برزبانهای مردم مجاور و در درون سینه ى پیر مردها و پیر زنهای کوخرد به یادگار ماندهاست که هر شنوندهای آن را به تحسین وامیدارد.

آثارهاي به جا مانده از دوران سيبه كهن :ـ

حمام سیبه ، تـرنه ، قلعه سيبه ، پاراو کوخرد ، قلعه توصيله ، قلعه أماج ، معبد سيبه ، گزسیبه ، بازار سيبه، بعضي از این آثارها در اثر سيل درواه شمو ، بتدریج نابود شدهاند، اگر از سمت جنوبی حمام سیبه حفاری شود مطمئناً شالدهای قلعه سيبه نمایان خواهد شد. شهر سیبه دارای یک بازار بزرگ بوده بنام «بازار سیبه» خرابههای این بازار هنوز در یک کیلومتری دهستان فعلی کوخرد از سمت مغرب به چشم میخورد. همچنین شالدهای خانههای «شهرسیبه» که از سنگ وساروج ساخته شده بود در اثر سیل سال ۱۳۷۱ خورشیدی در درواه شمو که در سابق بنام درواه عالی معروف بود از زیر خاک بیرون آمده بود. در محوطه «شهرسیبه» اگر حفاری شود بسیاری از آثار آن دوران دور پیدا خواهد شد

معبد سیبه :ـ

عبادت گاه بزرگ و پرشکوه «معبد سیبه» که جای عبادت پیشوایان وبخردان ودانایان سیبه بودهاست از مملکت سبأ به «شهرسیبه» آورده شدهاست که مورد تعظیم وتکریم همه مردم : گبر ، زرتشتي ، ارمني ، سیبه قدیم بوده ، ودشت کاریان وجلگه آنرا به همین سبب «شهرسیبه» یک سرزمین آباد وپرجنب وجوش وپر فضیلت وپرمایه ساخته بودهاست.

فعالیتهای کشاورزی :ـ

خاک مستعد وحاصلخیز، وآفتاب گرم ونیروبخش سرزمین سیبه که همراه کاردانی وپشتکار مردم، و ایمان راسخ ساکنین سیبه قدیم برای بهبود زندگی وکسب دانشهای کشاورزی بودهاست، وبا ایجاد قنات ها و ده ها چاه چرخ گاوي (گاو و گوچه) ، ناحیهای غله خیز و پر محصول وآباد وبی گرسنه ساخته ودشتهای آن را بفراوانی غله وبسیاری دام مشهور نموده بودهاست. به همین دلیل گاهی «بغداد گرمسیر» وگاهی هم «بصره گرمسیر» نامیده میشدهاست. این چنین سرزمبن بزرگ وپر نعمتهای خدائی به تدریج با تحول زمان جلو رفته و در روزگار ظهور اسلام مردم «شهرسیبه» دین مبین اسلام را پذیرفتند ودین اجدادشان كه آتش پرستى و بت پرستي بوده رها کردند. پس از آن از مراکز رونق علم ودانش زمان شده بودهاست. با مطالعه حوادث تاریخی «سیبه» به این نکته متوجه میشویم که این سرزمین تاریخی وکهنسال گذشته از حوادث و وقایعی که برآن گذشتهاست دارای علماء، شعراء، حاکمان برجسته، تیر اندازان وجنگ جویان ماهر، نویسندگان ومشایخ برخوردار بودهاست. و از حکمرانانی مانند: خواجه احمد، محمد هاشم شاه محمود و خواجه محمد، برخوردار بودهاست. همچنین دارای دانشمندان ومؤلفین نیز بوده و هست که کم وبیش به نسبت دنیای خود در راه دانش قدمهایی برداشته وکتب خطی وآثاری از خود برجای گذاشتهاند.

*محمديان مي سرايد :ـ

خوشا کوخرد ودشت لاله زارش

خوشا فصل بهار وگلعذارش

دیار و موطن اجداد مارا

خداوندا بدارش پایدارش

خوشا آن قلعه و حمام سيبه

خوش آن تاریخ که ماند از یادگارش

خوشا نامی که ماند از "شهر سیبه"

درخشان چون قمر بود روزگارش

منبع:

*محمدیان، کوخردى، محمد، “ كتاب:(به یاد کوخرد) “، ( ج1 و 2 ) چاپ اول، دبی: سال انتشار " ۲۰۰۳ " میلادی.

*ويكي پديا